بازگرداندن راندمان مبدل های حرارتی پتروشیمی خارک با شستشوی شیمیایی آبریزان

افت ناگهانی دمای خروجی مبدل های حرارتی ناشی از رسوبات سخت دریایی، کابوس هر مدیر فنی در صنایع پتروشیمی است که مستقیماً به توقف خط تولید منجر می شود. اما راه حل چیست؟ تیم متخصص شرکت پژوهشی صنعتی آبریزان با اجرای یک عملیات شستشوی شیمیایی هوشمند در پتروشیمی خارک، توانست در تنها ۱۰ روز، راندمان ۹ دستگاه مبدل صفحه ای را به نقطه طراحی بازگرداند؛ کاری که روش های سنتی برای انجام آن به یک ماه زمان برای هر دستگاه نیاز داشتند.

چالش بزرگ: وقتی رسوبات دریایی نفس تاسیسات را می گیرند

پتروشیمی خارک، به عنوان یکی از قدیمی ترین و استراتژیک ترین مجتمع های کشور، با چالشی جدی در واحد آب سازی و سیستم های یوتیلیتی خود روبرو بود. مبدل های صفحه ای (Plate Heat Exchangers) که وظیفه حیاتی خنک سازی آب فرآیندی با استفاده از آب دریا را بر عهده داشتند، دچار گرفتگی شدید شده بودند.

وجود حجم بالای آلودگی های دریایی و رسوبات سخت کربنات کلسیم، مانع اصلی تبادل حرارتی شده بود. شاخص کلیدی عملکرد این مبدل ها، یعنی اختلاف دما (Δt)، از مقدار طراحی شده ۱۰ درجه سانتی گراد، به عدد نگران کننده ۲.۵ تا ۵ درجه سانتی گراد سقوط کرده بود. این افت راندمان، زنجیره تولید را با خطر کاهش ظرفیت و حتی توقف مواجه کرده بود.

پیش از ورود تیم آبریزان، پروتکل تعمیر و نگهداری این مبدل ها بر پایه روش های کاملاً فیزیکی استوار بود. این فرآیند شامل موارد زیر بود:

• جداسازی تک تک صفحات مبدل
• جت زنی (Water Jetting) با فشار بالا برای حذف رسوبات
• مونتاژ مجدد دستگاه

این روش نه تنها بسیار زمان بر بود (حدود یک ماه برای سرویس هر دستگاه)، بلکه ریسک آسیب دیدن واشرها (Gaskets) و تغییر ابعاد صفحات را نیز به همراه داشت. در شرایطی که سرعت بازگشت به تولید اولویت اول مدیریت پتروشیمی خارک بود، نیاز به یک راهکار سریع تر، ایمن تر و موثرتر احساس می شد.

راهکار آبریزان: شستشوی شیمیایی هدفمند با محصولات میتره

پس از مذاکرات فنی و بررسی دقیق آنالیز رسوبات توسط آزمایشگاه پیشرفته آبریزان، مشخص شد که رسوبات عمدتاً از نوع کربناتی هستند. بنابراین، استفاده از محلول های اسیدشوی تخصصی برند میتره به عنوان بهترین گزینه انتخاب شد.

مزیت اصلی این روش، توانایی نفوذ محلول شیمیایی به تمام کانال های باریک مبدل بدون نیاز به دمونتاژ کامل بود. تیم اجرایی آبریزان با نظارت دقیق بر پارامترهایی مانند pH، دما و غلظت مواد، فرآیند حل شدن رسوبات را کنترل کردند.

نتایج خیره کننده: ۱۰ روز به جای ۳۰ روز

اجرای این پروژه نشان دهنده قدرت راهکارهای مهندسی آبریزان است:

1.  سرعت بی نظیر: سرویس و شستشوی کامل ۹ دستگاه مبدل در مدت زمان کوتاه ۱۰ روز انجام شد.

2.  بازگشت به نقطه صفر طراحی: پس از شستشو، اختلاف دمای مبدل ها (Δt) مجدداً به ۱۰ درجه سانتی گراد رسید که نشان دهنده حذف حدود ۱۰۰٪ رسوبات و بازیابی کامل راندمان حرارتی است.

3.  تاییدیه مدیریت: نتایج حاصله مورد تایید کامل مدیریت مجتمع پتروشیمی خارک و مدیران واحدهای فرآیند و فنی قرار گرفت.

سوالات متداول درباره شستشوی مبدل های صفحه ای

آیا شستشوی شیمیایی به واشرهای مبدل آسیب می زند؟

خیر، اگر از مواد شیمیایی استاندارد مانند محصولات میتره استفاده شود و فرآیند تحت نظارت کارشناسان آبریزان انجام گیرد، هیچ آسیبی به واشرها (Gaskets) وارد نمی شود. برعکس، باز کردن مکرر مبدل ها برای جت زنی فیزیکی، عمر واشرها را کاهش می دهد.

چرا Δt مبدل ها کاهش می یابد؟

رسوبات کربنات کلسیم و بیولوژیکی مانند یک عایق حرارتی عمل می کنند. هرچه لایه رسوب ضخیم تر باشد، انتقال حرارت بین سیال گرم و سرد کمتر شده و اختلاف دمای ورودی و خروجی(Δt) کاهش می یابد.

مزیت رقابتی آبریزان در چیست؟

ترکیب دانش فنی ۲۰ ساله، آزمایشگاه مجهز برای شناسایی دقیق نوع رسوب و تولید مواد شیمیایی اختصاصی (میتره)، به ما اجازه می دهد راهکاری سفارشی برای هر پتروشیمی ارائه دهیم، همان طور که در پروژه موفق خارک شاهد آن بودید.

نتیجه گیری: سرمایه گذاری روی راندمان، نه فقط تعمیرات

پروژه پتروشیمی خارک ثابت کرد که جایگزینی روش های سنتی و زمان بر با شستشوی شیمیایی هوشمند، نه تنها باعث صرفه جویی عظیم در زمان توقف تولید می شود، بلکه عمر مفید تجهیزات را نیز افزایش می دهد. بازگشت Δt به عدد ۱۰ درجه، یعنی بازگشت سودآوری به خط تولید.

در صورت نیاز به مشاورهٔ تخصصی برای شناسایی نوع رسوب یا انتخاب بهینهٔ مواد شیمیایی، متخصصان شرکت آبریزان با بیش از ۲۰ سال تجربه در آزمایشگاه های پیشرفته، آمادهٔ ارائهٔ راهکارهای سفارشی سازی شده به صنایع مختلف هستند.